Terwijl Rutte het mooi brengt in Brussel, gaat er € 1 miljard extra naar Oekraïne

Weet u het nog, het geitenpaadje? U zei 'nee' bij het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne. MinPres Rutte zei dat hij de boodschap had begrepen en stelde voor een inlegvel aan het verdrag toe te voegen. Het verdrag zou geen voorspel op toetreding tot de EU zijn, Nederlandse jongens en meisjes hoeven niet te sneuvelen aan de oevers van de Dnjepr en het kost u ook geen extra geld. Try again.

Onze Rutte is in Brussel om een speech te houden. Grote woorden over de toekomst voor onze kinderen, meer doen voor het klimaat, nog maar eens benadrukken hoe erg Trump en Putin zijn, dat dient kennelijk een doel. Er volgt nog iets vaags over de euro. De Europese landen moeten de gemeenschappelijke munt redden en iets verderop wordt genoemd dat de EU 'een groep soevereine landen is' die samen dingen doen. Dat staat haaks op elkaar en biedt dus een garantie op chaos, meer daarover leest u hier maar dat even terzijde.

Tegelijkertijd komt het Oekraïnse staatshoofd Petro Porosjenko met deze mooie tweet. Op de agenda van het Europees parlement stond immers nog iets anders: meer, meer geld naar Oekraïne. De speech van Rutte staat om 10 uur op woensdag ingepland, maar de avond ervoor is er nog een vilein dingetje ingeroosterd (opklik voor groot, hierna overal). De stemming erover is kennelijk pas vandaag gedaan, terwijl Rutte nog met zijn persconferentie bezig was. Waar dat extra agendapunt over ging? 

Hoewel in Nederland plechtig was beloofd dat er geen extra geld naar Oekraïne zou gaan, is er in Brussel een nieuw beleidsdocument opgesteld over 'extra macro-financiële assistentie' voor Oekraïne. De EU had al € 2,4 miljard in giften gereserveerd, maar Porosjenko is vreselijk corrupt dus dat feest ging niet door. 

Omdat Oekraïne nu problemen heeft om zichzelf te financieren, komt de EU toch met extra geld over de brug. Dat betekent dat een collectief van landen dat samen een begrotingstekort heeft, dat tekort van een land waar het een associatieverdrag mee heeft gesloten gaat dekken. Dat was nadrukkelijk niet de bedoeling, zeker niet in de context van het geitenpaadje, maar het gebeurt kennelijk toch. 

Het associatieverdrag is ook niet zomaar een verdrag, we hebben het hier over een stapsgewijze economische en politieke integratie van Oekraïne in de EU. 

In het nieuwe, Europese wetsvoorstel staat dat Oekraïne nog € 1 miljard moet krijgen, ook al is het land zo corrupt bevonden dat het de vorige toegezegde som niet in zijn geheel heeft gekregen. Hoe is dat juridisch dan recht te krijgen? Dat staat uitgelegd in paragraaf 2 van de tekst, bij de 'rechtmatige aspecten'. Onder het kopje 'Verhältismässigkeit' (evenredigheid) staat te lezen dat Oekraïne zoveel geld mag krijgen, omdat het een associatieverdrag heeft getekend. Dat staat er letterlijk.

Dat we het zo mogen beredeneren staat weer in het associatieverdrag zelf waar u 'nee' tegen zei, in artikel 453 om precies te zijn. Oekraïne krijgt geld, maar dan moet er eerst een bepaald doel voor geformuleerd zijn en dat moet te maken hebben met doelstellingen met betrekking tot de integratie van dat land in de interne markt van de EU: dán mag het. 

Omdat Oekraïne nu de oostgrens van de interne markt van de EU gaat worden, is dat land meteen de grenswacht van de hele club. Een automatisch kenmerk van een interne markt voor goederen en diensten is namelijk open binnengrenzen, het land aan de voordeur bewaakt deze voor iedereen. Daarom moet Oekraïne ook meedoen met het Europese gemeenschappelijke veiligheidsbeleid, lezen we in artikel 10. Een handelsverdrag dat verstrekkend is, loopt zo al snel over in een militair verdrag, dat is een logisch uitvloeisel. 

Het Europese veiligheidsbeleid is vastgelegd in het verdrag van Lissabon, daar ging het vorige refendum over. Ook toen was een grote meerderheid van de Nederlandse bevolking tegen het verdrag en ook toen werd een referendum genegeerd. 

Destijds werd Rusland overigens niet zo eng bevonden, Berlusconi wel. Maar het verdrag werd per referendum afgewezen en uiteindelijk toch aangenomen, net als in 2016. Artikel 42 bevat een verder strekkende uitwerking van het gemeenschappelijk veiligheidsbeleid dan de vorige tekst. In 'Lissabon' staat dat het gemeenschappelijk veiligheidsbeleid inhoudt dat landen een onderlinge verplichting tot militaire bijstand erkennen, wat heel erg lijkt op de tekst van het NAVO-verdrag. De meeste EU-landen zitten ook in de NAVO. Deze landen maken militaire afspraken met een land dat op minder dan 600 kilometer van Moskou ligt. Wat u ook van Russen en Putin vindt, dat is historisch gezien niet handig. De VS zouden het ook niet accepteren als Canada of Cuba met betrekking tot de grens met de VS een militair verdrag met Rusland zouden tekenen. 

Militaire uitgaven in miljarden dollars per jaar
Rusland is militair veel zwakker dan de VS of de NAVO: per dollar die dat land uitgeeft aan het leger, spendeert de NAVO er tien, dat is niet eens het begin van een gevecht. Ook al is Rusland feitelijk afgegleden tot een weinig voorspelbare kleptocratie, het land zo tergen is vanwege dat krachtsverschil ook weer niet nodig. De bovenliggende partij in een conflict, de overwinnaar, zou zich wat koninklijker kunnen gedragen en zich niet moeten verlagen tot het tergen van de verliezer. Toch doen we dat, middels een economisch overbodige en politiek ongevraagde complete integratie van Oekraïne in de EU. Per verdrag is geregeld dat dat geld gaat kosten, de gemeenschappelijke bewaking van de grens geeft het verdrag wel degelijk een militair aspect en 'geleidelijke politieke en economische integratie in de EU' betekent dat dit land lid wordt van de EU. 

Geitenpaadje of niet.