Waarom alle banken dood moeten, voordat er een echt welvarende en eerlijke samenleving komt

Is het de moslim met zijn baard, de linkse rakker wiens haar niet zo fris ruikt, of de Afrikaan die al peddelend de horizon aftuurt naar het Europese continent? Sorry, eerst de vraag: wat is de grootste bedreiging voor het voortbestaan van Nederland als welvarend en zelfstandig land? Dat is de blanke babyboomer, helemaal in combinatie met 'man' en 'bankier'. Dat zit zo.

Het mooie aan een liberale, democratische samenleving is dat deze economisch zo efficiënt is, daar komt de zichtbare welvaart vandaan. Iedereen kan zich met een productieproces bemoeien en dat zo verbeteren. Voortschrijdend technologisch inzicht zorgt voor goedkopere prijzen, zodat u meer kunt kopen met uw gulden, euro, rand of ringit, dat maakt niet zoveel uit. Neem de historische prijs van een gigabyte aan opslag. Deze grafiek is loglineair, dus een verdubbeling op de y-as is een vertienvoudiging van de daling in prijs. Dat is technologische innovatie door marktpartijen aan het werk!

Hoe zou dat met eerste levensbehoeftes zitten, zoals een woning? Daar gaan de prijzen door het dak, letterlijk. Vanaf midden jaren '90 tot ruim tien jaar daarna, bij de start van de kredietcrisis, is de prijs van een baksteen gemiddeld met 150 procent gestegen bij gelijkblijvende lasten. De typische babyboomer klopt zich op de borst en vertelt de generatie na hem hoe ze met geld om moeten gaan. 'Investeer in een huis, dat wordt altijd meer waard'. Een onzinnig statement natuurlijk. Waarom zou een oud voorwerp dat aan verval onderhevig is en goedkoper wordt om te produceren door nieuwe technologische inzichten, geen waarde verliezen naarmate de vervangingswaarde daalt? Waarom schrijven we op de balans van een productiebedrijf de inventaris, de voorraad goederen, de machines en de transportmiddelen wel af maar nemen we aan dat bij de vaste activa enkel het pand ineens wel wonderwel meer waard wordt? Doen bouwbedrijven soms niet aan vooruitgang maar aan technologische achteruitgang, zodat een vastgoedobject dat er eenmaal is, een wonder is dat in een volgende generatie niet meer te realiseren is?

Natuurlijk niet. De 'toegenomen waarde' in het Nederlandse vastgoed correspondeert met een krankzinnige hypotheekschuld. Uit data van de OECD blijkt dat de 'waardestijging in uw huis' compleet wordt gefinancierd met schuld. Nederland heeft met een krimpende autochtone bevolking wegens te weinig kinderen baren een sterk stijgende huishoudelijke schuld. We hebben na Denemarken de hoogste schuld van de OECD.

Kent u het voorbeeld van het penthouse van 19 vierkante meter uit Amsterdam nog? Het staat voor € 159.000 op Funda. Vier jaar daarvoor was het nog maar € 99.000. Mogen we dan zeggen dat Amsterdams vastgoed in vier jaar tijd met zestig procent in waarde is gestegen? 

Nee, wederom 'natuurlijk niet'. Als Karel (gefingeerd, we beschermen de identiteit van de verkoper die nu wel op de gracht zit) een object met de genoemde stijging aan Kees verkoopt, dan heeft Kees een hypotheekschuld die proportioneel meestijgt. Voor elke euro meer 'waarde' in de economie krijgen we net zoveel extra schuld. 

Is het dan niet redelijk dat die huizenprijzen meebewegen met economische variabelen zoals het besteedbaar inkomen van mensen die moeten werken om die hypotheek op te hoesten? Ja hoor, maar dat besteedbaar inkomen neemt niet toe.

Daarom komen we bij een vrij logische vergelijking. 

Waardestijging van uw woning

=

Toename ondragelijke schuldenlast van uw kinderen

Dat is dan ook waarom belerende babyboomers zo vervelend zijn: het feit dat zij hun kinderen zo naaien*, betekent toch niet dat wij dat ook met die van ons moeten doen? Bovendien, de kern van een financieel piramidespel, een Ponzi-scheme, is dat het per definitie eindig is. Alle bekende piramide-spelen eindigen in drama's, waarbij de laatste instappers de meeste schade kennen. Die zijn dus jonger dan de babyboomer.

Tien jaar na de start van de kredietcrisis is er niks verbeterd. Het enige wat we kunnen doen om deze vicieuze cirkel te doorbreken, is een complete reset, waarbij we alle schulden saneren en de prijzen van vastgoed naar realister waarde terugbrengen. In een markteconomie is is het zo dat de marktprijs van een goed naar de vervangingswaarde daalt. Als het bouwen van een woning voor de bouwmaatschappij € 40.000 kost, waarom moet een jongere dan het vijfvoudige bij de bank lenen en daarmee een enorm risico op zich nemen? 

Het vervelende is dat de generaties na de graaiende babyboomer ook ergens moeten wonen. De vrouw is zwanger, er wordt een baan in een andere stad gevonden: laten we dan toch maar kopen. Dan krijgt een jong gezin meteen allemaal kosten om de oren, zoals een overheid die zo onrechtvaardig is om overdrachtsbelasting te heffen. Om die kosten te compenseren moet het jonge gezin wel hopen dat hun woning snel in waarde stijgt, zodat ze hun hypotheekschuld een ander in de maag kunnen splitsen. Zo worden ze ongemerkt net zo slecht als de babyboomer. 

Hoe konden we zo ziek veel krediet mobiliseren om deze krankzinnige schuldenberg in elkaar te bulldozeren? Met securitisatie. Door van hypotheekschulden een beleggingsproduct te maken, kan er geld uit andere sectoren dan het bankwezen worden gehaald om hier schulden op te pompen. Elk jaar lopen er miljarden aan Nederlandse hypotheekrente naar buitenlandse beleggers die uw hypotheek hebben overgekocht, zonder dat u het wist. Vooral Lehman Brothers was hier goed in maar banken hebben niets geleerd, ze gaan door met waar ze mee bezig waren. 

Daarom moeten ze kapot, voordat er iets verbetert.

(*) naar geboorteplaats- en datum zijn/waren de ouders van ondergetekende geen babyboomer