Sorry Mark Rutte, u verspreidt gruwelijk hard fake nieuws over die dividendbelasting

Door het afschaffen van de dividendbelasting verbetert het Nederlandse vestigingsklimaat. Het is een topic waarvan lezers ons vragen hoe we erover denken, dat is logisch na onder meer de Kamerplant Tour en onze onthulling dat de Oekraïense president ons land gebruikt om zijn roofgeld te stallen. Het afschaffen van de dividendbelasting om bedrijven een prettiger vestigingsklimaat te bieden is toch wel het neusje van de zalm in het nepnieuws dat we dit jaar over ons heen hebben gekregen. Wordt dit weer zo'n tekst dat misschien iets te lang is, maar dat wel allemaal hard bewijs en alle relevante links bevat waardoor ik compleet op de hoogte ben? Ja. 

Veiligheid
Dit gesprek is om meerdere redenen bijzonder. Als Brexit doorgaat en het VK houdt toegang tot de interne markt, dan kan dat land een prettig alternatief voor Nederland zijn. Rutte gaat er vanuit dat de onderhandelingen over Brexit in een Britse overwinning eindigen, daar was hij eerst niet zo zeker van. Ook ontwijkt hij de vraag wat Shell precies heeft aan het afschaffen van dividendbelasting. Dan volgt er een verhaal over veiligheid waarna blijkt dat het niet over een specifiek bedrijf kan gaan. Maar de vraag: 'wat heeft bedrijf X aan het afschaffen van de dividendbelasting' wordt nergens beantwoord. 

Toch is dat antwoord simpel. Namelijk, helemaal niets. Nederland wordt op geen enkele manier een prettiger land door het afschaffen van de dividendbelasting, eerder het tegenovergestelde. Er is ook geen wetenschappelijk onderzoek dat het punt van de regering onderstreept en dat is heel logisch. 

Als we de jaarrekening van Shell erbij pakken, dan zien we de jaarlijkse belastinglast. Het kasstroomoverzicht (dat het tijdstip van betalen weergeeft) laten we even. De te betalen belasting is niet precies gelijk aan 25 procent van de winst voor belasting. In de toelichting staat hoe dat komt en wat Shell in 2014, 2015 en 2016 allemaal betaalde: net als overal, opklik voor groot.

Voorheffing
De opvallende afwezige is: dividendbelasting! Shell betaalt dus geen dividendbelasting, het afschaffen daarvan zorgt niet voor meer winst voor Shell en verbetert het vestigingsklimaat dan ook op geen enkele wijze. Er is ook geen enkel verband tussen dividendbelasting en 'miljoenen banen', zoals Rutte in het filmpje noemde. De Wet op Dividendbelasting uit 1965 en 1969 vertelt ons waarom dat zo is.  

Merkt u op dat het tarief 15 procent is, die zit u straks nog ergens terugkeren in een ander land. Maar artikel 7 lid 2 is glashelder. Shell is inhoudingsplichtige en geen betaler. Dat zijn twee totaal verschillende dingen. Als Shell € 100 dividend aan een belegger wil uitkeren en de belasting bedraagt 15 procent, dan krijgt die belegger maar € 85. Het verschil gaat meteen naar de fiscus. Bij de belastingaangite geeft de ontvanger aan dat hij al € 15 heeft betaald. Het voordeel van deze methode is dat de staat (die meestal te weinig geld heeft) het geld eerder ontvangt. Ook is het zo voor de belegger moeilijker om teveel geld uit te geven. Net als bij belasting op loon bestaat het gevaar dat iemand een bruto bedrag opfeest, om er later achter te komen dat er nog belasting moet worden betaald. De werkgever houdt daarom loonbelasting in op loon, de vennootschap doet hetzelfde met dividendbelasting op dividend.

Dividendbelasting is dus een voorheffing, te verrekenen bij een eindheffing. De impact op Shell is daarom praktisch nihil, behalve wat papierwerk dan. Dus om Shell administratief te ontlasten, verliest Nederland elk jaar € 1,4 miljard. Dat klinkt niet als een erg goede deal. Maar naar wie gaat dat geld? We breiden het voorbeeld uit met een Amerikaan. In de VS is die belasting overigens 15 procent. Het idee dat Nederland, dat op 15 procent zit, moet zakken omdat het zichzelf anders uit de markt prijst is ook daarom nogal vreemd. 

Dubbele belasting
Is het trouwens toeval dat de Amerikaanse heffing precies zo hoog is als de Nederlandse? Nee. Dat heeft alles te maken met een belastingverdrag dat Nederland en de VS in 1993 sloten. Dat heeft het voorkomen van dubbele belasting als doel. Normaal gesproken heffen de VS 30 procent, maar dit verdrag regelt dus dat beide partijen naar het bedrag zakken dat in de Nederlandse Wet op Dividendbelasting wordt genoemd. 

Stel dat een Nederlands bedrijf $ 100 uitkeert aan een Amerikaan. Nederland houdt daar 15 procent op in, dus er blijft $ 85 over. Als de VS dezelfde uitkering ook nog eens met 15 procent belast, blijft er maar $ 70 over van de oorspronkelijke dividenduitkering. De enige manier om de Amerikaanse belegger te helpen, is door de twee regeringen een verdrag te laten sluiten waarbij ze onderling afspraken wie er hoeveel in bepaalde situaties mag heffen. Nu is het zaak om even goed wakker te blijven: we gaan in dat verdrag duiken

Artikel 10 stelt dat het ontvangende land dividendbelasting mag heffen. Andersom (dus een Amerikaans bedrijf betaalt dividend aan een Nederlander) mag Nederland dat doen. Echter, lid 2 stelt dat Nederland er een voorheffing overheen mag doen van maximaal vijftien procent. Nu weet u waarom het tarief in Nederland op dat niveau ligt en in de VS ook.

De Amerikaan wordt vervolgens in de VS door de IRS verrast met een heffing van 15 procent, maar dan mag hij de Nederlandse 15 procent (de voorheffing) er vanaf trekken en andersom is dat ook zo. De twee regeringen splitsen de heffing gewoon op: jij de helft, ik de helft. De Amerikaan vult een jaar later zijn belastingaanslag in neemt daarin op dat hij reeds dividendbelasting in Nederland heeft betaalt: die gaat van zijn eindheffing af. Omdat de belegger de dividendbelasting betaalt en niet het bedrijf, heeft het bedrijf altijd te maken met een bruto uitkering waarvan een deel direct naar de belegger gaat en een deel naar de ene of de andere overheid. Het kan niet genoeg benadrukt worden dat dit allemaal geen enkel effect heeft op een bedrijf als Shell. 

Ja maar Brexit
Als Nederland zijn vijftien procent niet int, dan zal de VS dat wel doen. Het antwoord op de vraag 'naar wie gaat die $ 1,4 miljard dan' is: vooral naar andere overheden. Een gedeelte zal terechtkomen bij de beleggers maar omdat de meeste landen dividendbelasting als voorheffing gebruiken, is het een geschenk aan de regeringen van landen waar mensen wonen, die toevallig aandelen in Nederlandse bedrijven hebben. 

'Ja, maar Brexit'. Dat is ook een raar argument. Het Britse tarief (waar dividenden een eindbelasting zijn) bedraagt op de top 32,5 procent. Als Nederland op 15 procent zit en we willen goedkoper zijn dan de Britten, dan is het goede nieuws: dat zijn we al!

Internationaal gezien is Nederland al goedkoop voor buitenlandse bedrijven. Tenminste, dat was dus een onzinargument op zich, want de voorheffing is geen last voor het bedrijf dat het dividend uitkeert. 

Bij de Kamerplant Tour hebben we al gezien dat de meeste bedrijven die hun 'hoofdkantoor' in Nederland hebben, niet uit de EU komen. De EU heeft een 'Directive' uitgevaardigd dat stelt dat er binnen de EU een systeem moet komen dat lijkt op de Nederlandse deelnemingsvrijstelling. De 'hoofdkantoren van buitenlandse bedrijven' die we in in Amsterdam hebben zijn daarom die van een Moldavische maffiabankier, een corrupte Oekraïense President, een Russische KGB'er die op de sanctielijst staat en Nederland niet eens mag aandoen, een Angolese dictator, een Saudische massamoordenaar: allemaal mensen die je eigenlijk niet op je verjaardag zou uitnodigen. 

Fake nieuws
Dat zijn de mensen die we helpen. Niet Shell, er komen ook geen 'miljoenen banen' bij. Nederland verliest gewoon € 1,4 miljard per jaar. Als de VS zien dat een Amerikaanse belastingplichtige niet door Nederland is aangeslagen, zullen ze die de volle 30 procent opleggen. Een groot deel van het geld gaat dus naar overheden van landen waar toevallig beleggers in Nederlandse bedrijven wonen. Dat is zo bizar, dat Rutte er niet in slaagt om ook maar een vraag in het filmpje direct te beantwoorden: alles is vaag en moet worden ontweken. Dat is begrijpelijk bij fake nieuws, dat is ook lastig te verdedigen. Overigens zegt hij op het einde dat 'bedrijven straks nog steeds veel blijven betalen, zoals vennootschapsbelasting'. Daarmee lijkt het alsof hij zegt dat dividendbelasting nu nog voor rekening voor Shell en Unilever komt, dat is toch echt niet het geval. 

Er is geen enkele, rationele verklaring te geven voor het bizarre tafereel dat we nu mogen aanschouwen. Er zijn maar twee verklaringen. Trump, Putin en Porosjenko hebben hem omgekocht met wat kratten vol flessen met zelfgestookte bietenwodka. Want het voorstel van Rutte maakt het iets makkelijker voor hun Amsterdamse kamerplantbedrijven. Of Rutte heeft het punt bij de onderhandelingen binnengehaald, waarbij hij zich later pas realiseerde dat het een onzinnig ding is maar dan kan hij niet meer terug. Dat is allebei even onwaarschijnlijk. Maar dit is slecht voor Nederland, daar kan geen twijfel over bestaan.